بالینی سندروم خستگی مزمن چیست؟ علت و ۹ علائم رایج

[MOON ੭୧]

سندروم خستگی مزمن یا انسفالومیلیت میالژیک، یک بیماری مزمن ناتوان‌کننده است. افراد مبتلا به این بیماری دچار خستگی مفرطی می‌شوند که با استراحت برطرف نمی‌شود و معمولا مشکلاتی در خواب و حافظه یا تمرکز دارند. علامت شاخص این بیماری، وخامت علائم پس از فعالیت فیزیکی است که می‌تواند بلافاصله یا چند ساعت تا چند روز بعد از یک فعالیت جسمی یا ذهنی جزئی شروع شود.

علت این بیماری ناشناخته است واغلب پس از یک عفونت شروع می‌شود و می‌تواند در خانواده‌ها ارثی باشد و با تغییراتی در سیستم عصبی و ایمنی و همچنین در تولید انرژی مرتبط است.

 

[MOON ੭୧]

سندرم خستگی مزمن چیست؟​

سندروم خستگی مزمن به انگلیسی Chronic fatigue syndrome (CFS) که با نام انسفالومیلیت میالژیک (ME) نیز شناخته می‌شود، یک اختلال پیچیده و ناتوان‌کننده است که با خستگی مفرط همراه می‌شود. این وضعیت با استراحت بهبود پیدا نمی‌کند و با یک بیماری زمینه‌ای قابل توضیح نیست. سندروم خستگی مزمن اغلب با ترکیبی از علائم همراه است که زندگی روزمره را برای فرد سخت و طاقت‌فرسا می‌کند.

شدت اختلالات شناختی در سندروم خستگی مزمن معمولا نوسان دارد و با خستگی جسمی، کمبود خواب یا استرس تشدید می‌شود؛ به طوری که بیمار در یک روز ممکن است توانایی انجام محاسبات ساده را داشته باشد و روز دیگر در به خاطر آوردن نام اعضای خانواده خود دچار مشکل شود. این بیماری بسیار شایع‌تر از چیزی...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[MOON ੭୧]

علائم سندروم خستگی مزمن​

علائم سندروم خستگی مزمن، فقط به احساس خستگی خلاصه نمی‌شود و شامل طیف وسیعی از علائم است که ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. یکی از نخستین نشانه‌های سندروم خستگی مزمن در دانش‌آموزان، افت ناگهانی و عدم تمرکز دانش آموزان و کاهش عملکرد تحصیلی است. این افراد اغلب از اینکه نمی‌توانند مانند قبل درس بخوانند یا سر کلاس هوشیار بمانند، ناامید می‌شوند. از مهم‌ترین علائم این بیماری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

 

[MOON ੭୧]

۱- احساس خستگی مفرط و کاهش شدید توانایی انجام فعالیت‌ها​

افراد مبتلا به این عارضه، تا حد زیادی توانایی خود را برای انجام فعالیت‌هایی که قبل از بیماری به راحتی انجام می‌دادند، از دست می‌دهند. خستگی در این بیماری بسیار شدید و طاقت‌فرسا بوده و با استراحت یا خواب بهبود پیدا نمی‌کند. این وضعیت حداقل ۶ ماه ادامه دارد و به دلیل فعالیت به خصوص دشواری ایجاد نمی‌شود. بیشتر افراد مبتلا به این بیماری، خستگی خود را طاقت‌فرسا و نوعی متفاوت از هر خستگی‌ای که پیش از این تجربه کرده‌اند توصیف می‌کنند.

بسیاری از افراد مبتلا به سندروم خستگی مزمن در ابتدا تصور می‌کنند که مشکل آن‌ها ناشی از فرسودگی شغلی یا استرس کاری است، در حالی که این دو وضعیت از نظر علت و شدت تفاوت اساسی دارند.

 

[MOON ੭୧]

۲- بی‌تحملی پس از فعالیت (PEM)​

بی‌تحملی پس از فعالیت، مهم‌ترین و بارزترین علامت سندروم خستگی مزمن محسوب می‌شود. اکثر این افراد بعد از هر نوع فعالیت فیزیکی، ذهنی، اجتماعی یا عاطفی، احساس خستگی و بی‌تحملی را تجربه می‌کنند. این وضعیت می‌تواند چند ساعت تا چند روز پس از انجام فعالیت ظاهر شود. این بحران ممکن است هر یک از علائم بیماری مانند مشکلات شناختی، اختلال خواب، گلودرد، سردرد، سرگیجه یا خستگی مفرط را تشدید کند.

اگرچه برخی از علائم افسردگی مانند خستگی و اختلال خواب با سندروم خستگی مزمن همپوشانی دارند، اما وجود بی‌تحملی پس از فعالیت معمولا این دو را از هم متمایز می‌کند.

 

[MOON ੭୧]

۳- اختلالات خواب​

مشکلات خواب یکی از سه نشانه اصلی مورد نیاز برای تشخیص علائم سندروم خستگی مزمن است. افراد مبتلا ممکن است حتی پس از یک خواب کامل شبانه، احساس بهبودی یا کاهش خستگی نکنند. بسیاری از بیماران در به خواب رفتن یا ماندن در خواب نیز مشکل دارند و ممکن است در طول شب چندین بار از خواب بیدار شوند. برخی دیگر نیز ممکن است هنگام بیدار شدن احساس سفتی عضلات، خستگی یا علائمی شبیه آنفلوآنزا داشته باشند.

 

[MOON ੭୧]

۴- اختلالات شناختی (مه مغزی)​

اختلالات شناختی که اغلب با عبارت مه مغزی توصیف می‌شود، یکی دیگر از علائم سندورم خستگی مزمن است. افراد مبتلا معمولا در تفکر سریع، به خاطر سپردن مطالب، توجه به جزئیات و تمرکز دچار مشکل می‌شوند. احساسی که آن‌ها توصیف می‌کنند، شبیه گرفتگی در مه و ناتوانی در تفکر واضح است. مطالعات علمی نشان داده‌اند که این عارضه موجب نقص در سرعت و کارایی پردازش اطلاعات، توجه، تمرکز و حافظه می‌شود.

از رایج‌ترین مشکلات این افراد می‌توان به‌ دشواری در به یاد آوردن کلمات، نام‌ها یا اعداد، مشکل در تمرکز همزمان روی چند موضوع، کندی در صحبت کردن یا واکنش نشان دادن و فراموشی وقایع اخیر اشاره کرد.

 

[MOON ੭୧]

۵- عدم تحمل وضعیت عمودی (ارتواستاتیک)​

یک علامت دیگر که اکثر افراد مبتلا به سندروم خستگی مزمن تجربه می‌کنند، عدم تحمل وضعیت عمودی است. افراد مبتلا به این عارضه معمولا هنگام ایستادن یا نشستن به حالت عمود بدتر می‌شود. عدم تحمل ارتواستاتیک به معنای ناتوانی بدن در حفظ فشار خون کافی هنگام ایستادن است که می‌تواند منجر به احساس سبکی سر، سرگیجه، ضعف یا حتی غش کردن شود.

همچنین ممکن است تغییرات بینایی مانند تاری دید یا دیدن لکه‌های نورانی نیز رخ دهد. در واقع، حدود ۹۰ درصد از بیماران مبتلا به سندروم خستگی مزمن در هنگام ایستادن دچار کاهش جریان خون مغزی می‌شوند.

 

[MOON ੭୧]

۶- درد عضلات و مفاصل​

درد یکی از شایع‌ترین و ناتوان‌کننده‌ترین علائم همراه این عارضه است. این درد معمولا ناشی از آسیب یا التهاب مستقیم بافت‌ها نیست و تصویربرداری یا آزمایش‌ها معمولا یافته غیرطبیعی نشان نمی‌دهند. مطالعات نشان داده‌اند که درد عضلانی و مفصلی بدون تورم یا قرمزی مفاصل از انواع بسیار رایج این درد هستند. در بسیاری از موارد، درد ممکن است یک روز در زانو و روز دیگر در شانه حس شود و شدت آن نیز در طول زمان متغیر است. این دردها معمولا پس از فعالیت تشدید می‌شوند.

 

[MOON ੭୧]

۷- گلودرد و بزرگ شدن غدد لنفاوی حساس​

برخی از افراد مبتلا به سندروم خستگی مزمن علائمی شبیه به آنفلوآنزا یا یک عفونت ویروسی خفیف را تجربه می‌کنند. از مهم‌ترین این علائم می‌توان به گلودرد مکرر و بزرگ شدن غدد لنفاوی حساس به ویژه در ناحیه گردن یا زیر بغل اشاره کرد. بر اساس برخی مطالعات، گلودرد در حدود ۴۲ درصد از بیماران مبتلا به این عارضه گزارش شده است.

در سندروم خستگی مزمن، سیستم ایمنی اغلب دچار اختلال عملکرد می‌شود، بنابراین تقویت سیستم ایمنی بدن بدون آگاهی از وضعیت دقیق ایمنی هر بیمار، گاهی می‌تواند باعث تشدید علائم خودایمنی شود.