خون و انکولوژی عوارض شیمی درمانی [۱۶ عارضه + ۱۲ روش کاهش اثرات جانبی]

[amın]

شیمی درمانی یکی از روش‌های موثر درمان سرطان است؛ اما تاثیر آن فقط به سلول‌های سرطانی محدود نمی‌شود. این درمان واکنش‌هایی در بدن ایجاد می‌کند که از عوارض موقت و قابل کنترل تا پیامدهای طولانی‌مدت متغیر هستند. شناخت عوارض شیمی درمانی به فرد برای مدیریت بهتر آن‌ها کمک می‌کند و باعث می‌شود بیمار و اطرافیان نزدیک او با دید واقع‌بینانه‌تری مسیر درمان را طی کنند.

 

[amın]

علت بروز عوارض شیمی درمانی چیست؟​

شیمی درمانی، سلول‌هایی که رشد و تقسیم سریعی دارند را مورد هدف قرار می‌دهد و بدین شکل با سلول‌های سرطانی مبارزه می‌کند. البته داروهای شیمی درمانی نمی‌توانند سلول‌های سالم و سرطانی را به درستی از همدیگر تشخیص دهد؛ به همین دلیل روی سلول‌های طبیعی و سالم که تقسیم سریعی دارند هم تاثیر منفی می‌گذارند. به عنوان مثال، سلول‌های پوشش دستگاه گوارش، فولیکول مو، پوست مغز استخوان و سلول‌های مخاط دهان از جمله بافت‌هایی هستند که سرعت تکثیر بالایی دارند؛ در نتیجه در معرض اثرات داروی شیمی درمانی قرار می‌گیرند.

وقتی شیمی درمانی به سلول‌های سالم آسیب برساند، ممکن است عوارض جانبی تجربه کنید. در حال حاضر، هیچ کسی نمی‌داند که شیمی درمانی دقیقا چه...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

عوارض شایع شیمی درمانی​

عوارض شیمی درمانی تا حد زیادی به این بستگی دارد که شیمی‌درمانی کدام سلول‌های طبیعی را تحت تاثیر قرار داده است. در واقع، نوع داروی شیمی‌درمانی و مقدار آن در بروز عوارضی شیمی درمانی نقش دارند. شایع‌ترین عوارض جانبی شامل موارد زیر هستند:

 

[amın]

۱- حالت تهوع و استفراغ​

تهوع و استفراغ از شایع‌ترین عوارض جانبی شیمی درمانی هستند که تا ۸۰ درصد افرادی که این درمان را دریافت می‌کنند را تحت تاثیر قرار می‌دهند. این عوارض به دلیل تحریک مرکز استفراغ در مغز و تاثیر داروها بر دستگاه گوارش ایجاد می‌شوند. شدت آن می‌تواند بسته به نوع دارو و حساسیت فرد متفاوت باشد و ممکن است بلافاصله پس از درمان یا چند ساعت تا چند روز بعد بروز کند. در حال حاضر، پزشک با تجویز داروی ضد تهوع تا حد زیادی این عارضه را کنترل می‌کند.

 

[amın]

۲- خستگی و ضعف شدید​

خستگی و احساس ضعف شدید یکی دیگر از عوارض شایع شیمی درمانی هستند که شدت آن‌ها از خستگی و ضعف روزمره بیشتر است و در برخی افراد با استراحت هم برطرف نمی‌شود. فعالیتی که بدن برای مبارزه با سرطان و بهره بردن از درمان انجام می‌دهد، باعث بروز خستگی و ضعف بدنی می‌شود. همچنین شیمی درمانی ممکن است باعث کاهش تعداد سلول‌های خونی (کمخونی) شود که نتیجه آن احساس خستگی شدید است.

 

[amın]

۳- ریزش مو​

ریزش مو دیگر عوارض رایج شیمی درمانی است. داروهای شیمی‌درمانی به سلول‌های فولیکول مو که سرعت تقسیم بالایی دارند، حمله می‌کنند و باعث می‌شوند مو شروع به ریزش از ریشه کند. این عارضه می‌تواند به طور موقت یا دائمی رخ دهد و اغلب تاثیر عاطفی و روانی شدید بر بیمار می‌گذارد. خبر خوب این است که ریزش مو برای اغلب بیماران موقتی است و پس از رشد پایان درمان، رشد موها مجدد آغاز می‌شود؛ هر چند ممکن است رنگ یا ضخامت موها کمی تغییر کند.

 

[amın]

۴- تغییرات پوستی​

این احتمال وجود دارد که داروهای شیمی درمانی موجب تغییراتی در پوست، از جمله خشکی، قرمزی، خارش و تغییر رنگ شوند. همچنین ممکن است شیمی‌درمانی پوست را به نور خورشید حساس‌تر کند و خطر آفتاب سوختگی را افزایش دهد.


“Chemotherapy can alter the immune system in ways that cause rashes and other skin changes. The drugs can also trigger skin changes directly. Severe rashes can cause painful, intense itching. If a person scratches until their skin bleeds, there is a risk of infection. Moisturizing lotions and over-the-counter anti-itch creams may help.”

شیمی‌درمانی می‌تواند سیستم ایمنی را به گونه‌ای تغییر دهد که باعث ایجاد بثورات و سایر...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

۵- کاهش سلول‌های خونی​

شیمی درمانی می‌تواند عملکرد مغز و استخوان را کاهش دهد و باعث افت گلبول‌های سفید، قرمز و پلاکت‌ها شود. کاهش گلبول سفید خطر عفونت را افزایش می‌دهد، کاهش گلبول قرمز باعث کم‌خونی و ضعف می‌شود و افت پلاکت‌ها، احتمال خونریزی را بیشتر می‌کند. به همین دلیل دکتر سرطان انجام آزمایش خون را در طول درمان به طور منظم توصیه می‌کند.

 

[amın]

۶- اسهال یا یبوست​

یکی دیگر از عوارض رایج شیمی درمانی، اختلال در عملکرد دستگاه گوارش است. داروهای شیمی‌درمانی به سلول‌های روده حمله می‌کنند و باعث برهم خوردن حرکت طبیعی روده می‌شوند؛ به همین دلیل اغلب افراد تحت درمان شیمی درمانی اسهال یا یبوست را تجربه می‌کنند. اسهال می‌تواند باعث کم‌آبی بدن شود و یبوست درد شکمی ایجاد می‌کند. این عوارض در صورت عدم مدیریت صحیح، به طور قابل توجهی بر زندگی روزمره بیمار تاثیر منفی می‌گذارند. این عارضه در افراد تحت درمان با ایمونوتراپی هم رایج است. اگر نمی‌دانید ایمونوتراپی چیست، می‌توانید مقاله مرتبط با آن را در درمانکده مطالعه کنید.

 

[amın]

۷- مشکل در غذا خوردن و نوشیدن​

افراد زیادی در طول شیمی درمانی اشتهای خود را به دلیل تغییر حس چشایی از دست می‌دهند. آن‌ها گزارش کرده‌اند که غذاها و نوشیدنی‌ها اغلب طعم تلخ و فلزی دارند؛ به همین دلیل میلی به غذا خوردن ندارند. همچنین آسیب به سلول‌های مخاط دهان و گلو می‌تواند باعث زخم، خشکی، درد و سوزش هنگام بلع شود. این عوارض، خوردن و نوشیدن را دشوار می‌کنند و منجر به کاهش اشتها می‌شوند.