موجودات موجودات | آرتروپلورا (Arthropleura)

[سَنا]

هزارپای ۲.۵ متری با چشمان مرکب

توضیح :
آرتروپلورا بزرگ‌ترین بی‌مهره خشکی‌زی در تمام تاریخ زمین است. حدود ۳۴۵ تا ۲۹۵ میلیون سال پیش، در جنگل‌های عظیم دوره کربنیفر (دوره زغال‌سنگ) زندگی می‌کرد.

 

[سَنا]

دلیل غول‌پیکری – اکسیژن ۳۵ درصدی:

در دوره کربنیفر، سطح اکسیژن جو زمین به ۳۵ درصد رسید – در حالی که امروز ۲۱ درصد است. حشرات و بندپایان سیستم تنفسی دارند که محدودیت اصلی رشد آنها مقدار اکسیژن است. نای‌ها (لوله‌های تنفسی حشرات) با افزایش اکسیژن می‌توانند طولانی‌تر و ضخیم‌تر شوند و بدن بزرگتری را تغذیه کنند. به همین دلیل، سنجاقک‌ها به اندازه عقاب (مگانیورا) و هزارپاها به اندازه یک انسان (آرتروپلورا) رشد کردند.

 

[سَنا]

ظاهر باورنکردنی:

· طول: ۲.۵ تا ۲.۶ متر
· عرض: ۵۰ سانتیمتر
· وزن: حدود ۵۰ کیلوگرم
· تعداد قطعات بدن: حدود ۳۰ قطعه
· روی هر قطعه: یک جفت پا (مجموعاً حدود ۶۰ جفت پا)
· بدن پوشیده از صفحات زرهی با خارهای جانبی
· چشمان مرکب بزرگ در دو طرف سر

 

[سَنا]

چشمان مرکب – شواهد جدید:

تا سال ۲۰۲۱، دانشمندان مطمئن نبودند آرتروپلورا چه نوع چشمی داشته. در سال ۲۰۲۱، یک فسیل استثنایی در فرانسه پیدا شد که چشمان مرکب این موجود را نشان می‌داد. هر چشم مرکب از حدود ۲۰۰۰ اوماتیدیوم (واحدهای بینایی) تشکیل شده بود. این یعنی آرتروپلورا دید بسیار خوبی داشت، نه مثل کرم‌های امروزی که تقریباً کورند.

 

[سَنا]

رژیم غذایی – برخلاف ظاهر، گیاهخوار بود:

سال‌ها دانشمندان فکر می‌کردند آرتروپلورا شکارچی است، چون با آن جثه، چه نیاز به زره داشت؟ اما کشف فسیل معده آن در سال ۲۰۱۲ در آلمان قضیه را حل کرد: داخل معده آرتروپلورا گرده سرخس‌ها و هاگ گیاهان پیدا شد. بنابراین، برخلاف ظاهر ترسناکش، آرتروپلورا یک غول گیاهخوار بی‌آزار (نسبتاً) بود. اما تصور برخورد با آن در جنگل تاریک کربنیفر... کابوس است.

 

[سَنا]

چرا منقرض شد؟

در پایان دوره کربنیفر، سطح اکسیژن شروع به کاهش کرد. جنگل‌های عظیم زغال‌سنگ از بین رفتند و بیابان‌های گسترده جایگزین شدند. آرتروپلورا که برای زنده ماندن به رطوبت بالا و اکسیژن زیاد نیاز داشت، نتوانست خود را وفق دهد.


منابع: ۳۶۰ داک