تفسیر شعر تفسیر غزل ۴۴۱ دیوان حافظ

[SETAYESH.MO]

بیت اول

چه بودی ار دل آن ماه مهربان بودی
که حال ما نه چنین بودی ار چنان بودی​

چه می‌شد اگر قلب آن یار زیبا با ما خوشخو و مهرورز بود؟ اگر آن‌گونه بود و او با ما مهربان می‌بود، ما به این حال و روز نبودیم.

 

[SETAYESH.MO]

بیت دوم

بگفتمی که چه ارزد نسیم طره دوست
گرم به هر سر مویی هزار جان بودی​

اگر بر سر هر تار مویم هزار عدد جان داشتم، می‌گفتم که ارزش بوی خوش زلف محبوب تا چه اندازه است. یعنی همه را فدای عطر گیسوی یار می‌کردم.

 

[SETAYESH.MO]

بیت سوم

برات خوشدلی ما چه کم شدی یا رب
گرش نشان امان از بد زمان بودی​

خداوندا، اگر برات شادی و حواله آسوده‌دلی ما در برابر حوادث بد روزگار تضمین شده بود، چه چیز از این دستگاه کم می‌شد؟

 

[SETAYESH.MO]

بیت چهارم

گرم زمانه سرافراز داشتی و عزیز
سریر عزتم آن خاک آستان بودی​

اگر روزگار مرا سربلند و گران‌مایه می‌داشت، مسند و تخت سرفرازی من، خاک آن درگاه می‌بود.

 

[SETAYESH.MO]

بیت پنجم

ز پرده کاش برون آمدی چو قطره اشک
که بر دو دیده ما حکم او روان بودی​

کاشکی آن محبوب، مانند دانه‌های اشک از پرده خفا بیرون می‌آمد زیرا اجرای دستور او بر دو چشم ما واجب و جاری بود.

 

[SETAYESH.MO]

بیت ششم

اگر نه دایره عشق راه بربستی
چو نقطه حافظ سرگشته در میان بودی​

اگر دایره عشق راه را بر روی ما نبسته بود، حافظ بی‌دل و سرگشته مانند نقطه مرکزی دایره در میان آن گرفتار نبود و آسوده می‌زیست.