استان آذربایجان غربی یکی از ۳۱ استان ایران است، که در شمال غربی ایران قرار دارد و مرکز آن شهر ارومیه است. این استان با داشتن حدود ۱۰۰۰ کیلومتر راه اصلی و بزرگراه که از شمالیترین نقطه استان (مرز بازرگان) تا جنوبیترین منطقه آن (بوکان) را به هم متصل میکند و از امکان ارتباطات زمینی مناسبی برخوردار است.[۳] این استان تنها استان ایران است که با ترکیه هم مرز است. بخش جنوبی آن کردنشین بوده به نام مکریان شناخته میشود.[۴]
پیشینه تاریخی
نوشتار(های) وابسته: ماد کوچک و آتورپاتکان
از نظر تاریخی، تاریخ باستانی آذربایجان با تاریخ قوم ماد درآمیختهاست. قوم ماد پس از مهاجرت به ایران آرام آرام بخشهای باختری ایران از جمله آذربایجان را تصرف کردند. همزمان با این دوران دولتهایی در اطراف آذربایجان وجود داشت که از آن جمله میتوان به دولت آشور در شمال میان رودان، دولت هیق در آسیای صغیر، دولت اورارتو در بخشهای شمال و شمال غرب، اقوام کادوسی در خاور و کاسیان در حوالی کوههای زاگرس اشاره کرد. بعد از تأسیس دولت ماد، آذربایجان به ماد کوچک معروف شد که آذربایجان را دربرداشت و ماد بزرگ که مشتمل بر شهرهای کهنی همدان، ری، اصفهان و کرمانشاه بود. قابل ذکر است که ماد کوچک نیز به برزخ مادی در بین یونانیان و رومیان معروف بود...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
جغرافیا
استان آذربایجان غربی در شمالغربی ایران قرار دارد و از شمال به جمهوری آذربایجان و ترکیه، از مغرب به کشورهای ترکیه و عراق، از شرق به استان آذربایجان شرقی و استان زنجان و از جنوب به استان کردستان محدود است. مساحت استان برابر ۳۷٫۰۵۹ کیلومتر مربع است که سیزدهمین استان بزرگ کشور محسوب میشود و ۲٫۲۵ درصد مساحت کل کشور را تشکیل میدهد. جمعیت استان آذربایجان غربی طبق سرشماری سال ۱۳۹۵، ۳٬۲۶۵٬۲۱۹ نفر است که ۴٫۰۸ درصد جمعیت کل کشور را در خود جای دادهاست و از این لحاظ هشتمین استان پرجمعیت کشور بهشمار میآید.
استان آذربایجان غربی یکی از مناطق کوهستانی کشور است و توپوگرافی متنوع و گستردهای دارد. بر اساس ساختار طبیعی استان، اکوسیستمهای ویژهای از ترکیب گیاهان در سطوح مختلف پوشش...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
مردمشناسی
آذریها و کردها از گروههای عمده این استان بهشمار میروند.[۶]
کردها در جنوب، غرب، و شمال غرب استان سکونت دارند و متقابلاً ترکهای آذربایجانی در دشتهای پیرامون دریاچه ارومیه و بخشی نیز در دشتهای شمال و جنوب شرق استان سکونت دارند.[۶]همچنین اقلیتهای آشوری و ارمنی هم در استان ساکن هستند. در جلد چهارم کتاب «فرهنگ جغرافیائی ایران (آبادیها)» که به استانهای آذربایجان اختصاص دارد و در مهرماه ۱۳۳۰ توسط «انتشارات سازمان جغرافیایی کشور» و «انتشارات دایره جغرافیائی ستاد ارتش» منتشر شدهاست، زبان و مذهب اصلی هریک از شهرهای استان آذربایجان غربی به شرح زیر ذکر شدهاست:[۷]
ردیف نام شهر شهرستان زبان مذهب نام ذکر شده در منبع
۱ آواجیق چالدران ترکی آذربایجانی...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
موقعیت اقتصادی اجتماعی
این استان یکی از مناطق مستعد کشاورزی است. علاوه بر این وجود ایلات و عشایر در دامداری استان نقش قابل توجهی دارد. این استان از نظر اکتشاف و بهرهبرداری منابع معدنی نسبت به سایر استانها در وضع مطلوبی قرار ندارد. بررسی ترکیب کارگاههای موجود استان نیز نشان میدهد که دو گروه صنعتی کانیهای غیرفلزی و غذایی - داروئی در بین سایر صنایع بالاترین تعداد میزان اشتغال را دارد. از جمله معادن این استان میتوان به معادن مصالح و سنگهای ساختمانی، گرانیت، میکا، زرنیخ، تالک، تراورتن، طلا، خاک نسوز و پوکه معدنی اشاره کرد.
استان آذربایجان غربی در استان چهارم، دوره پهلوی
طبق قانون مصوب ۱۶ آبان ۱۳۱۶ تقسیمات کشوری، ارومیه-با نام قبلیش، رضائیه-در استان شمال غرب قرار گرفت. در سوم بهمن همان سال آذربایجان شرقی و غربی از یکدیگر جدا شده و ارومیه جزو استان چهارم قرار گرفت. از سال ۱۳۴۴ این استان با نام آذربایجان غربی شناخته میشود. در سال ۱۳۴۴ قسمتهای از نواحی جنوبی کردنشین (بوکان) از این استان جدا گردید و به استان کردستان الحاق شد.
شهرستانهای استان
ارومیهسلماسخویچالدرانچایپارهپلدشتشوطماکواشنویهنقدهپیرانشهرمهابادبوکانمیاندوآبشاهیندژتکابسردشت
استان آذربایجان غربی در سال ۱۳۹۵ دارای ۱۷ شهرستان، ۴۰ بخش، ۴۲ شهر، ۱۰۹ دهستان و ۳۷۲۸ آبادی است و مرکز آن شهر تاریخی ارومیه بودهاست. از لحاظ وسعت و جمعیت ارومیه بزرگترین و پر جمعیتترین و شهرستان شوط کوچکترین و شهرستان پلدشت کم جمعیتترین شهرستانهای استان هستند.
آمار شهرستانهای این استان در سال۱۳۹۰ بدین قرار است:
شهرستانهای استان آذربایجان غربی
نامشهرستان جمعیت (۱۳۹۰)[۳۳] رتبهجمعیت درصدباسوادی (۱۳۸۵) رتبهباسوادی (۱۳۸۵) مساحت کممربع[۳۴] میزان شهرنشینی[۳۵] رتبهمساحت
شهرستان ارومیه ۹۶۳٬۷۳۸ ۱ ۷۳٫۵ ٪ ۱ ۵٬۲۵۱ ۶۸/۴۲٪ ۲...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
